چگونه از نویسندگی پول درآوریم؟

امروزه یکی از مهم‌ترین جنبه‌های نویسندگی، امکان ایجاد درآمد به روش‌های متعدد توسط آن است.

شما هم می‌توانید با تقویت مهارت‌های نوشتاری ضمن بالا بردن سطح درآمد خود، دنیایِ شغلی جذابی را تجربه کنید.

روش‌های مختلف برای کسب درآمد از نوشتن

عنوان‌های مختلفی برای تقسیم‌بندی انواع روش‌های کسب درآمد از نویسندگی وجود دارد که در نهایت، همگی به مشاغل خاصی اشاره دارند که آن‌ها را در ادامه شرح می‌دهم.

1-نویسندگی آزاد

در میان راه‌های مختلف کسب درآمد از نویسندگی، نویسندگی آزاد، بیشتر مطرح است.

این گزینه، محبوب خیلی از فریلنسرهاست چون فرصت‌های خاصی برای انتخاب مشتریان، تعیین دستمزد و کار بر روی طیف وسیعی از پروژه‌های نوشتاری مختلف را به شما می‌دهد.

برخی از انواع رایج نویسندگی آزاد شامل مقاله نویسی، کپی رایتینگ، وبلاگ نویسی، نگارش فنی و نگارش خلاقانه است.

به‌عبارت دیگر، گزینه‌ی نویسندگی آزاد می‌تواند شامل تمامی شیوه‌هایی از نوشتن باشد که می‌توان با آن درآمد کسب کرد.

مزایای نویسندگی آزاد چیست؟

یکی از مزایای اصلی نویسندگی آزاد به‌عنوان یک شغل، انعطاف پذیری آن است.

بسیاری از نویسندگان در این روش می‌توانند از همه جا با استفاده از اینترنت کار کنند، تنظیم برنامه‌ها و ساعات کار، دست خودتان است؛ علاوه بر این، بسته به نوع نوشتاری که در آن تخصص دارید، این روش، پتانسیل کسب درآمد بالایی دارد.

در این روشِ کسب درآمد از نویسندگی، زمینه‌های نوشتاری متنوعی با دستمزدهای متفاوت قابل انجام است.

شما در صورت برداشتن قدم‌های درست در این مسیر؛ موفق به ایجاد شبکه‌ای از مشتریان خود شده و یک نام تجاری در حد خودتان پیدا خواهید کرد که باعث خواهد شد سفارش‌های پی در پی و منظمی برای نوشتن بگیرید و از این طریق تداوم سفارش‌های کاری‌تان تضمین خواهد شد؛ با این حال، باید متوجه بود که نوشتن می‌تواند رقابتی باشد و باید روی متنی که می‌نویسید به‌خوبی تمرکز و کار کنید.

معایب نویسندگی آزاد چیست؟

یک عیب انتخاب نوشتن به‌عنوان وسیله‌ای برای کسب درآمد، قطعی نبودن میزان درآمد است، مگر اینکه به اصطلاح به شهرت یا مقبولیت در بین مشتریان رسیده باشید.

نویسندگان آزاد در اغلب موارد، درآمدهای نامنظمی دارند که می‌تواند ماه به ماه متفاوت باشد و این موضوع، کار دخل و خرجشان را سخت می‌کند و کلاً برنامه ریزی مالی در این شغل آسان نیست.

بسیاری از مزایا و معایب نویسندگی آزاد شامل انواع دیگر راه‌های کسب درآمد از طریق نوشتن به‌صورت فریلنسرینگ نیز می‌شود که در قسمت‌های بعدی، این مزایا و معایب را تکرار نمی‌کنم و باید همیشه آن را در نظر داشته باشید.

قالب‌های موجود در صنعت نویسندگی آزاد

• وبلاگ نویسی: موضوعات مختلف وبلاگ نویسی یکی از راه‌های رایج برای کسب درآمد است که نویسندگان می‌توانند با نوشتن در وبلاگ خودشان کسب درآمد کنند؛ مثلاً دسترسی به قسمتی از مطالب وبلاگتان را شامل پرداخت هزینه‌ی آبونمان ماهیانه/ فصلی/سالیانه کنید؛ یا وبلاگی ایجاد کنید و با به‌روز رسانی آن مخاطبان زیادی جذب کرده و از کسب و کارهای دیگر برای نمایش آگهی‌هایشان در وبلاگتان پول بگیرید. یا مقالاتتان را به‌صورت الکترونیکی بفروشید. انتخاب پلتفرم‌های وبلاگ نویسی ایرانی یا خارجی مانند: «بلاگفا»، «بیان»، «وردپرس»، «بلاگر»، «ویکس» و … جزو تصمیم‌گیری‌های مهم شما خواهد بود. بحث وبلاگ نویسی نیاز به توضیح و آموزش مستقل دارد.
• کپی رایتینگ: بازاریابی و تبلیغات وابسته به کپی رایتینگ شامل نوشتن محتوا به‌منظور تبلیغات و جذب مشتری است. نوشتن مقاله، توضیح محصول و انواع متن تبلیغ برای وب سایت‌های شخصی یا وب‌سایت‌های متعلق به انواع کسب و کارها شامل کپی رایتینگ است که بحثی مفصل و جداگانه لازم دارد.
• نوشتن کتاب: نوشتن کتاب در حقیقت یک سرمایه‌گذاری بلند مدت و چند جانبه است، خیلی وقت‌ها بخصوص در ایران شاید نتوانید از کتاب‌هایی که می‌نویسید پول خوبی در بیاورید ولی فواید نوشتن کتاب و مطرح شدن نامتان به‌عنوان یک نویسنده در حوزه‌ای خاص برایتان مشتریان متعددی به همراه آورده و اعتبار قلم و اعتبار اجتماعی شما را در نظر مردم بالا خواهد برد. بحث نوشتن و چاپ کتاب هم آموزش‌های مستقل و خاص خود را دارد.

اکنون تولید و فروش کتاب‌های الکترونیکی در اپلیکیشن‌های مشهوری مثل «طاقچه» و «کتابراه» بسیار مقرون به‌صرفه‌تر و کم ریسک‌تر است.

داشتن اطلاعات و خلاقیت در نوشتن کتاب، حرف اول را می‌زند. بازهم یادآوری می‌کنم که نوشتن هر مطلب یا کتابی مجموعه‌ای از مهارت‌ها و تکنیک‌های منحصر به فرد خودش را لازم دارد و شما باید ابتدا ببینید که به کدام یک از مواردی که توضیح می‌دهم علاقه دارید و یا در مجموع، نوشتن در کدام زمینه‌ها را برای خودتان بیشتر مناسب می‌بینید.

روزنامه نگاری: در ایران تعداد روزنامه‌ها و مجلاتی که نیاز مطالب نویسندگان غیردولتی داشته باشد بسیار کم است؛ با این حال گاهی می‌توانید پروژه‌هایی را که برخی از روزنامه‌ها یا مجلات جهت تهیه‌ی مطالب خود برون سپاری می‌کنند بگیرید و انجام دهید؛ البته روزنامه نگاری، تخصص و تحصیلات خاص خود را می‌خواهد که توضیح آن بحثی جداگانه است.

چطور نویسندگی آزاد را شروع کنیم؟

برای شروع نویسندگی آزاد، شروع کنید به شبکه سازی با دیگران.

شبکه سازی شما باید روی صنعت تولید محتوا و افرادی که در این زمینه کار می‌کنند یا صاحب اثر هستند باشد.

تخصص شما در نویسندگیِ آزاد خیلی مهم است و باید مهارت‌های نوشتن خود را مدام تقویت کرده و به‌روز کنید.

در نویسندگی آزاد باید بتوانید در چندین زمینه بنویسید با این حال حتماً دو یا حداقل یک رشته را برای مهارت یافتن بیشتر در آن انتخاب کنید.

باید بتوانید حداقل در یکی از شیوه‌های نویسندگی، بینشی تخصصی در مورد یک موضوع خاص ارائه بدهید و علاوه بر این قادر به ارائه‌ی نوشته‌هایی باکیفیت باشید و بتوانید خودتان را با سبک‌های مختلف نوشتن تطبیق داده و سفارش‌های تولید محتوا را هم سرِ وقت به مشتریان تحویل بدهید.

گرفتن پروژه و شبکه سازی در وب‌سایت‌های «پونیشا»، «انجام می‌دم» و «پارس کدرز» برای شروع افرادِ تازه کار مناسب است؛ هم‌زمان با آن باید در شبکه‌های اجتماعی نیز اقدام به تشکیل شبکه‌ای از مشتریان، همکاران و علاقه‌مندان به تولید محتوا کنید.

2-نگارش دانشگاهی

قبل از هر توضیحی یادآوری می‌کنم که نوشتن دانشگاهی نباید مغایر با قوانین جاری باشد؛ در غیر این صورت نباید آن را انجام دهیم.

وقتی صحبت از نوشتن دانشگاهی می‌شود، زمینه‌های زیادی برای نویسندگان وجود دارد که می‌توانند از بین آن‌ها یک یا چند مورد را انتخاب کنند؛ برخی از آن‌ها (بسته به موضوعی که دارند) عبارت است از:

• مقالات پژوهشی (تحقیق)
• ویرایش‌های ادبی
• مقالات و پروژه‌های استدلالی.

به‌عنوان یک نویسنده‌ی مقالات دانشگاهی نیاز خواهید داشت سبک و لحن نوشتاری خودتان را بر اساس هر یک از موضوع‌های گفته شده تنظیم کنید و مهارت‌های خاصی را بلد باشید.

چگونه نویسندگی دانشگاهی را شروع کنیم؟

• شما باید به‌طور گسترده مطالعه کنید و از سایر نویسندگان موفق یاد بگیرید.
• باید با سبک‌های نوشتاری دانشگاهی مانند APA و MLA (سبک‌های رفرنس نویسی) و یا هر سبک دیگری که در دانشگاه‌ها رواج دارد مسلط شوید.
• در مسابقات نویسندگی در زمینه‌ی موضوع‌های نویسندگی شرکت کنید.
• شبکه سازی کنید (چه از طریق ارتباطات حضوری و چه بخصوص از طریق شبکه‌های اجتماعی).
• به‌طور منظم مهارت‌های نوشتن دانشگاهی را تمرین کنید.
• بهتر است که در دوره‌های نویسندگی دانشگاهی شرکت کنید.
• به انجمن‌های نویسندگی دانشگاهی ملحق شوید.

3- سایه نویسی Ghostwriting

«سایه نویسی» شامل کار به‌عنوان یک نویسنده برای مشتریانی است که هم خودِ کار و هم اعتبار کار را دریافت می‌کنند؛ مثلاً شما می‌توانید کتابی را طبق سفارش اشخاص یا شرکت‌ها به اسم آن‌ها بنویسید.

برخی از نویسندگان سایه نویس، داستان، رمان، فیلم‌نامه و نمایشنامه نیز می‌نویسند.

سایه نویس موظف است که همیشه راز نگه‌دار مشتری باشد.

برخی مشتریان، چهارچوب و مطالبی به سایه نویس می‌دهند و سایه نویس در آن چهارچوب و با استفاده از آن مطالب و در مسیر هدف تعیین شده از طرف مشتری، کتاب یا مقاله‌ای برای او می‌نویسد.

متأسفانه در سال‌های اخیر در ایران نیز برخی افراد متقلب اقدام به سایه نویسی به‌گونه‌ای مضر کرده‌اند؛ مثلاً گروه‌هایی هستند که چند کتاب آماده در موضوع‌های مختلف را تهیه کرده و به افراد، پیام‌های تبلیغاتی می‌دهند که بیایید برای شما کتاب بنویسیم.

گاهی برخی از آن‌ها یک کتاب نوشته شده را به چند نفر می‌فروشند که کاری کاملاً غیرقانونی است و باید حواسمان به چنین مواردی باشد.

آیا سایه نویسی کاری اخلاقی است؟

اگر احساس کنید که مشتری شما با مقاله یا کتابی که توسط شما دارد نوشته می‌شود مشخصاً قصد کلاه‌برداری دارد بله در این صورت سایه نویسی، کاری غیراخلاقی و حتی خلاف قانون است.

از طرف دیگر بسیاری افراد هستند که تجربیات خیلی خوبی در زمینه‌های مختلف دارند ولی قادر به نوشتن کتاب نیستند یا وقتش را واقعاً ندارند، در چنین مواردی یک سایه نویس در نقش خدمتگزار به فرهنگ و کتاب و کتاب‌خوانی ظاهر می‌شود و از نابود شدن آن تجربیات جلوگیری می‌کند.

به‌طور کلی شیوه‌ی سایه نویسی می‌تواند برحسب استفاده‌ای که از آن می‌شود خوب یا بد باشد.

چگونه سایه نویسی را شروع کنیم؟

گفتم که هر نوع نوشتاری ضرورت‌های خاص خودش را دارد، سایه نویسی از لحاظ بازاریابی مشکلات بیشتری دارد چون شما معمولاً به‌عنوان یک سایه نویس مجاز نیستید به مشتریانتان نمونه کار نشان بدهید؛ مثلاً نمی‌توان گفت این کتاب مشهور که می‌بینید مال فلان کس است من آن را برای ایشان نوشته‌ام؛ چنین کاری غلط‌ترین کار ممکن است و با انجام آن دیگر کسی به شما به‌عنوان سایه نویس اطمینان نخواهد کرد؛ راه تبلیغ شما باید بیشتر از طریق اشخاص و به شیوه‌ی دهان به دهان باشد.

باید با مشتری، توافقی شفاف برای نوشتن کتاب یا مقاله در قالب سایه نویسی داشته باشید و همه‌ی جزئیات کار را ذکر کنید تا بعداً اختلاف و اوقات تلخی پیش نیاید.

4-نگارش فنی

نگارش فنی نوعی نویسندگی حرفه‌ای است که شامل انتقال اطلاعات پیچیده به شیوه‌ای واضح و مختصر و مفید برای یک مخاطب خاص یا عام است.

این نوع نوشتن اغلب در زمینه‌هایی مانند مهندسی، علم و فناوری استفاده می‌شود و نیاز به مهارت‌های قوی در تحقیقات، سازمان‌دهی و تفکر انتقادی دارد

نویسندگان فنی ممکن است روی پروژه‌های مختلفی مثل کتابچه‌ی راهنمای کاربر، اطلاعات آموزشی،

و مستندات نرم افزاری کار کنند.

نگارش فنی، رشته‌ای است که نیاز به درک قوی از زبان، دانش فنی و توانایی توضیح مطالب پیچیده با بیان ساده دارد.

دو نوعِ اصلی نگارش فنی عبارت است از:

1. نوشتن برای کاربر نهایی که برای افراد غیر فنی است
2. نوشتن برای کارشناسان فنی

در کشورهای خارجی درآمد بعضی از نویسندگان فنی به سالی 100 هزار دلار هم می‌رسد؛ بستگی به مهارت دارد چون در همان کشورهای اروپایی و آمریکایی هم نویسندگانی هستند که در سال از نگارش فنی فقط چیزی حدود 5 هزار دلار درآمد دارند که برای سطح درآمد آنجا رقم کمی است.

در ایران آمار دقیقی برای هیچ‌یک از این موارد در دسترس نیست و نمی‌توان رقم دقیقی از سطح درآمد نویسندگان فنی در سطح کشور ارائه داد.

یک نویسنده‌ی فنی باید بتواند به‌طور مختصر و مفید و واضح بنویسد و بر موضوع کاملاً سوار باشد.

یکی از کارهای اصلی ما در «انتشارات کلید آموزش» در حقیقت تهیه و چاپ کتاب‌هایی است که اغلب با روش نگارش فنی نوشته شده‌اند.

چگونه نویسندگی فنی را شروع کنم

اگر علاقه‌مند به شروع نویسندگی فنی هستید، چندین نکته وجود دارد که باید در نظر بگیرید:

• مطمئن شوید که درکی قوی از فناوری یا صنعتی که می‌خواهید در مورد آن بنویسید دارید.
• شما باید مهارت و درک ارتباطی عالی داشته باشید، یعنی زبان و رگ خواب مخاطبانتان را بشناسید و بتوانید مفاهیم فنی پیچیده را به زبان قابل فهم مخاطبانتان برگردانید.
• برای کسب تجربه می‌توانید حتی مدتی رایگان نویسندگی فنی انجام داده و رزومه‌ای برای خودتان تهیه کنید.
• دنبال سازمان‌های غیرانتفاعی یا انتفاعی که در این زمینه می‌توانید در آنجا تجربه کسب کنید بگردید.
• با شرکت در کارگاه‌ها و کنفرانس‌های مرتبط با نگارش فنی، مهارتتان را بیشتر کنید.
• عضو شبکه‌های اجتماعی که متخصصان صنعتِ مورد نظر شما نیز در آنجا عضوند بشوید؛ این کار کمک خواهد کرد که اولین سفارش نویسندگی فنی خود را به دست آورید.
• با انتشاراتی‌هایی که در زمینه‌ی نویسندگی فنی کتاب چاپ می‌کنند ارتباط برقرار کرده و جویای زمینه‌های همکاری با آن‌ها باشید.

5-نوشتن خلاق

نوشتن خلاق یکی از محبوب‌ترین و انعطاف‌پذیرترین راه‌ها برای کسب درآمد به‌عنوان یک نویسنده است؛ مثل

روزنامه نگاری، فیلم‌نامه نویسی، نمایشنامه نویسی، سفرنامه و نوشتن شعر.

موضوع‌های زیادی در نوشتار خلاق وجود دارد.

رسیدن به درآمد توسط نوشتن خلاق نیازمند مهارت بالا و رسیدن به سطحی از شهرت یا اعتماد ناشران و چهره‌های ادبی و فرهنگی و سپس مخاطبان است.

در ایران شما نمی‌توانید به امید فروش مثلاً داستان و نمایشنامه‌تان زندگی کنید؛ مگر بعد از سالیان سال آن هم اگر که با ناشرتان قرارداد درست و حسابی بسته باشید و کتاب‌هایتان هم پرفروش شده باشد.

در نتیجه، نویسندگان هنری (خلاق) بخصوص در اینجا اغلب مجبورند درآمد خود را با سایر شغل‌ها و یا حداقل با سایر قالب‌های نویسندگی تکمیل کنند که ممکن است سبک مورد علاقه‌ی آن‌ها نباشد.

چگونه نویسندگی خلاق را شروع کنیم؟

• در رشته‌ای که به آن علاقه دارید مرتب مطالعه کرده و در کلاس‌های آموزشیِ سطح بالا شرکت کنید.
• منابع بسیاری در اینترنت انگلیسی زبان برای آموزش انواع نویسندگی خلاق وجود دارد که حتی بخش غیر پولی آن شامل آموزش‌هایی بسیار ارزشمند است که می‌توانید از آن‌ها برای شروع استفاده کنید.
• نوشتن خلاق را به‌صورت عادت روزانه‌ی خود و ترجیحاً در زمانی مشخص درآورید.
• در شبکه‌های اجتماعی که افراد علاقه‌مند به انواع نوشتن خلاق در آنجا حضور دارند عضو شده و با آن‌ها ارتباط برقرار کنید
• مجلات و کتاب‌هایی که توسط روزنامه نگاران و ناشران در زمینه‌ی نویسندگی خلاق منتشر می‌شود را بخوانید و دنبال زمینه‌ای برای شروع به همکاری با یکی از آن‌ها باشید.
• برای موفقیت در نویسندگی خلاق باید صبر و حوصله داشت و این موضوع چیزی نیست که در کوتاه مدت برای شما سود مادی داشته باشد.
• ازجمله نقاط قوت نویسندگی خلاق، میزان دستمزد بالاتر آن‌ است؛ بخصوص اگر که بخواهید به‌عنوان یک «سایه نویس» برای دیگران متن‌های هنری و به اسم خود آن‌ها بنویسید؛ چون برای نگارش یک کتاب فنی می‌توان میزان مهارت و زمان مورد نیاز را تا حدود زیادی سنجید و یا به اصولی که منجر به درک بهتر خواننده از مطلب می‌شود اشاره کرد؛ ولی برای نوشتن یک داستان یا فیلم‌نامه‌ی خوب ملاک مشخصی برای تعیین میزان زمان و استعداد و کاری که برای آن لازم است وجود ندارد؛ کلاً تولید اثر ادبی قیمت مشخصی ندارد و دستمزد آن بستگی به توافق شما و مشتریانتان خواهد داشت؛ به همین دلیل تنظیم قراردادِ نوشتن آثار خلاقانه باید بسیار دقیق باشد؛ احتمال دارد شما اثر خلاقانه‌ای بنویسید که حتی اهل قلم آن را بپسندند ولی مشتری شما آن را بی‌فایده بداند و یا اثر خلاقانه‌ی ضعیفی از نظر اهل فن بنویسید ولی مشتری‌تان از آن خوشش بیاید.

توصیه‌های پایانی

1. انواع مختلفی از نوشتن وجود دارد که هر کدام هدف و سبک خاص خود را دارند؛ مهم است که ذات و هدف از انواع سبک‌های نوشتاری مختلف را درک کنید تا بتوانید پیام خود را به‌طور مؤثر و در قالب درست آن منتقل کنید.
2. سبک نویسندگی خود را انتخاب کنید و سبک اصلی‌تان را زود زود تغییر ندهید. زمان انتخاب یک تخصص نویسندگی، ضروری است که علایق و موارد شخصی خودتان را هم نسبت به آن در نظر بگیرید.
3. اهداف شغلی و مالی خودتان از نویسندگی را از همان ابتدا به‌روشنی مشخص کنید.
4. اگر به زبان انگلیسی یا زبان‌های خارجی دیگر مسلط هستید، می‌توانید با عضویت در وب‌سایت‌هایی مانند fiverr.com و freelancer.com و گرفتن پروژه‌ی تولید محتوا از سفارش دهندگان خارجی به درآمد دلاری برسید. یافتن راهی قانونی برای انتقال پول از حساب‌های خارجی به حساب بانکی خودتان در ایران، لازمه‌ی چنین فعالیتی است. کسانی که موفق به چنین کاری شده‌اند جزو پردرآمدترین نویسندگان در سطح ایران هستند.