بازاریابی و ارزش افزوده کتاب؛ از صف لذت‌بخش کتاب‌فروشی تا مسئولیت فروش

ایجاد ارزش افزوده برای کتاب

یکی از عواملی که باعث افزایش فروش کتاب شما می‌شود ایجاد ارزش افزوده‌ای بیش از ارزش افزوده‌ی کتاب‌های موجود در بازار است. فراموش نکنید که در کتاب‌فروشی‌ها در کنار کتاب شما هم‌زمان در مورد همان موضوع، چند کتاب دیگر هم وجود خواهد داشت.
حالا اگر می‌خواهید مشتری، کتاب شما را انتخاب کند باید مزیتی نسبت به کتاب‌های دیگر که در بازار است در کتاب خود داشته باشید. این، یکی از عوامل تأثیرگذار است. کاری که خود ما در «مجموعه کتاب‌های کلید» انجام دادیم این بود که یک سی‌دی همراه کتاب‌ها گذاشتیم و مثلاً روی سی‌دیِ همراه کتابِ فتوشاپ، نرم‌افزار آن را هم قرار دادیم. قبلاً و در حالت عادی، مشتری، کتاب فتوشاپ را می‌خرید و بعد مجبور می‌شد به‌صورت جداگانه برای خرید نرم‌افزار آن هم یک هزینه‌ی دیگر بکند. ما در کتاب‌های کلید، نرم‌افزار را هم‌زمان پیوست کتاب کردیم. به این ترتیب وقتی مشتری به مغازه می‌آید احساس ارزش افزوده می‌کند و خرید کتاب برایش منطقی‌تر و راحت‌تر می‌شود.
ما روی کتاب‌های کامپیوتر، نرم‌افزار قرار دادیم ولی شما برای خیلی از کتاب‌ها با موضوعات دیگر هم می‌توانید یک دستورالعمل و به‌هرحال مزیتی این‌چنینی در نظر بگیرید؛ مثلاً اگر کتاب آشپزی دارید و در آن طرز تهیه‌ی غذایی را آموزش داده‌اید که ادویه‌ی خیلی خاص و کمیابی دارد می‌توانید آن ادویه را تهیه کرده و در بسته‌های کوچک، همراه کتاب عرضه کنید. با کمی فکر کردن می‌توانید موردهای مختلفی پیدا کرده و چنین ارزش افزوده‌ای ایجاد کنید.

یک صف لذت‌بخش!

شاید در نمایشگاه‌های بزرگ کتاب، مثلاً نمایشگاه کتاب تهران، صف‌های امضای کتاب را دیده باشید. شاید بعضی‌ها تصور می‌کنند که مردم ما اهل کتاب نیستند؛ ولی اتفاقاً مردم، اهل کتاب هستند. مردم، کتاب‌خوان هستند ولی شما باید کتاب خود را به آن‌ها معرفی کنید تا تمایل و علاقه برای خرید کتاب شما در آن‌ها ایجاد شود.
وقتی شما بتوانید کتاب خود را خوبی به مردم معرفی کنید برای خریدن کتاب شما و امضاء گرفتن از شما صف نیز خواهند بست؛ پس همین امروز نوشتن کتاب خود را شروع کنید و روش‌های مارکتینگ را به‌درستی برای آن انجام دهید تا کتاب موفقی داشته باشید و مردم برای تهیه‌ی کتاب شما و امضاء گرفتن از شما صف ببندند.

بازاریابی کتاب را از چه زمانی باید شروع کنید؟

فرض می‌کنیم امروز کتاب شما چاپ شده و تعداد مشخصی از کتاب خود را دارید و تازه می‌خواهید تصمیم بگیرید که برای فروش آن چه‌کار کنید! این روش، روشِ اشتباهی است. اگر می‌خواهید کتاب پرفروشی داشته باشید باید فرآیند بازاریابی کتاب را حتی قبل از نوشتن کتاب شروع کنید، هیچ‌وقت نباید کتاب را بنویسید، چاپ کنید و تازه بعد از چاپ کتاب و وقتی که کتاب از چاپخانه آمد بخواهید تصمیم بگیرید که این کتاب را چطور بفروشید.
اگر بخواهید به این روش عمل کنید مدت‌های زیادی طول می‌کشد تا کتاب به فروش رود و در این مدت ممکن است محتوای کتاب شما نیاز به تغییر داشته باشد. اگر موضوع کتاب شما موضوع روز و مثلاً مربوط به بازار تکنولوژی باشد ممکن است کارایی خودش را از دست بدهد و دیگر مناسب نباشد. حتی اگر موضوع کتاب، موضوعی وابسته به زمان هم نباشد و موضوعِ همیشه سبزی باشد، باز این مسئله ممکن است اتفاق بیفتد. وقتی مشتری در کتاب‌فروشی در شناسنامه‌ی کتاب شما می‌بیند که کتاب مثلاً چاپ چند سال قبل است و هنوز فروش نرفته، حس خوبی نسبت به آن پیدا نمی‌کند. خُب، چاره چیست؟
روش درست این است که قبل از نوشتن کتاب، بازاریابی کنید.
الآن با توجه به گسترش شبکه‌های اجتماعی این کار بسیار راحت است؛ چون می‌توانید از زمانی که شروع به نوشتن کتاب می‌کنید یک کانال در شبکه‌های اجتماعی (مثلاً یک پیچ اینستاگرامی) ایجاد کنید و در مورد قسمتی‌هایی از محتوای کتاب توضیح دهید و آن توضیحات را در وب‌سایت‌های فیلم، مثل «یوتیوب» یا «آپارات» بگذارید و به این ترتیب کم‌کم برای خودتان شبکه‌ا‌ی از مشتریان ایجاد کنید. این شبکه‌ی مشتریان شما به‌تدریج رشد کرده و بزرگ‌تر می‌شود. در این حالت، آن‌ها آماده‌ی تهیه‌ی کتاب شما هستند، یک جور تشنگی برای کتاب شما دارند. وقتی کتاب چاپ شد و به بازار آمد، به همان مشتریان اعلام کنید، آن‌ها بسیار سریع‌تر این کتاب را از شما می‌خرند. با این کار، وقتی هم که کتاب خود را به کتاب‌فروشی‌ها معرفی، ویزیت و توصیه کنید به خاطر وجود همین شبکه‌ی اجتماعی، پشتوانه خواهید داشت.
در این حالت، مخاطبان شما، شما را می‌شناسند و می‌توانید به کتاب‌فروشی‌ها اعلام کنید که من این تعداد فالوور در شبکه‌های اجتماعی دارم، در نتیجه آن‌ها راغب‌تر می‌شوند کتاب شما را بگیرند؛ بنابراین فرآیند بازاریابی کتاب خود را قبل از این‌که کتاب شما چاپ شود انجام دهید.

مسئولیت بازاریابی کتاب شما با کیست؟

هر محصولی برای اینکه فروخته شود نیاز به فعالیت مارکتینگ و بازاریابی دارد؛ کتاب هم یک محصول تجاری است. بااینکه کتاب، بُعدی فرهنگی هم دارد، ولی وقتی بحث فروش آن پیش می‌آید یک محصول تجاری است.
برای کتاب هم باید فعالیت مارکتینگ و بازاریابی انجام داد. خیلی از کسانی که کتاب می‌نویسند و منتشر می‌کنند انتظار دارند فعالیت مارکتینگ و بازاریابی را ناشر انجام دهد، ممکن است ناشر برای شما فعالیت بازاریابی بکند ولی به دلیل تنوع کتاب‌هایی که دارد شاید آن انتظاری که دارید برای کتاب شما محقق نشود. بهتر است خودِ شما این مسئولیت را به عهده بگیرید و با بازاریابی مداومِ کتابتان، جای کتاب خود را در بازار باز کنید.