سرمایه‌گذاری نکردن ناشر برای چاپ کتاب

در بعضی موارد، افرادی کتابی نوشته‌اند و به نظر خود آن‌ها کتاب بسیار خوبی است و برای چاپ کتاب به ناشران مختلف مراجعه می‌کنند و از اینکه ناشران تمایلی به سرمایه گذاری و نشر کتابشان ندارند گله‌مند می‌شوند. هر ناشری در طی مدت فعالیت خود هویتی برای خود ایجاد کرده است و مشتریان موجودش او را با این هویت می‌شناسند و کتاب‌های او را می‌خرند. حتی اگر یک ناشر شناخته شده هم کتابی در غیرِ حوزه‌ی تخصصی خود منتشر کند با استقبال مواجه نمی‌شود.

مثلاً انتشارات «گاج» چند سال قبل، کتاب‌هایی در حوزه‌ی روانشناسی تولید کرد ولی در فروش آن‌ها موفق نبود. حتی در صورتی که در حوزه‌ی تخصصی یک ناشر هم پیشنهاد چاپ کتاب خود را به او بدهید، باز به‌راحتی پیشنهاد شما را قبول نمی‌کنند؛ چون اولاً روزانه در این مورد، درخواست‌های زیاد و مختلفی دریافت می‌کنند، ثانیاً از هویت و بِرند خود محافظت می‌کنند و تا کتابی کاملاً با استانداردهای آن‌ها هماهنگ نباشد آن کتاب را وارد مجموعه خود نمی‌کنند. پس راه حل چیست؟

اگر تمایل دارید ناشر روی کتاب شما سرمایه گذاری کند، ناشرانی را که به‌طور تخصصی روی موضوع مورد نظر شما فعالیت می‌کنند شناسایی و استانداردهای آن‌ها را بررسی کنید و بشناسید؛ سپس کتاب خود را بر اساس این استانداردها بازنویسی کنید و به ناشر تحویل دهید یا خودتان شبکه‌ی مشتریان ایجاد کنید و با سرمایه گذاری خودتان، کتاب را منتشر کنید. درباره‌ی روش‌های ایجاد شبکه‌ی مشتریان شما و این که چه نکاتی را در نگارش و تولید کتاب رعایت کنیم که مورد استقبال قرار بگیرد، در دوره‌ی آموزشی خلق کتاب موفق، آموزش‌های کامل و قدم به قدم توسط من ارائه می‌شود. همچنین برای دریافت مشاوره‌های تخصصی در زمینه نشر و چاپ آثار خود می‌توانید به صفحه اصلی انتشارات کلید آموزش مراجعه کنید.

آیا باید با سرمایه گذاری خودتان کتاب چاپ کنید؟

یک سؤال برای خیلی از کسانی که کتاب می‌نویسند این است که آیا با سرمایه گذاری خودمان کتاب چاپ کنیم یا نه؟

گروهی از ناشران و نویسندگان، مخالف سرمایه گذاری نویسنده هستند و عقیده دارند که ما فقط نویسنده هستیم و ناشران باید ما را کشف و برای چاپ کتاب ما سرمایه‌گذاری کنند و در شأن ما نیست که کتاب را خودمان چاپ کنیم؛ ولی خیلی از نویسندگان بزرگ و مطرح که ناشران برای چاپ کتاب آن‌ها رقابت دارند، اولین کتاب خود را با سرمایه‌گذاری شخصی خودشان چاپ کرده‌اند. وقتی اولین کتاب خود را می‌نویسید، چون بازار، شما را خیلی نمی‌شناسد، اطمینانی برای سرمایه‌گذاری ندارد.

اگر شما به خودتان اطمینان دارید این سرمایه گذاری را خودتان انجام دهید تا کتاب شما چاپ شود و به‌واسطه‌ی آن، بازار، شما را کم‌کم بشناسد. در کتاب بعدی کم‌کم ناشران سراغ شما می‌آیند و حاضر می‌شوند روی شما سرمایه‌گذاری کنند. مثال‌های متعددی از افراد بزرگ و صاحب نام که کتاب خود را با سرمایه‌گذاری خودشان چاپ کرده‌اند دارم که به‌مرور به آن‌ها اشاره خواهم کرد.

ازجمله کسانی که می‌خواهم برای مثال معرفی کنم آقای «هوشنگ ابتهاج» هستند که خیلی از شعرهای ایشان را شنیده‌ایم. ایشان شعرهای معروف و خاطره انگیزی دارند، به عبارتی، حافظ دوره‌ی معاصر هستند. ایشان یک کتاب دوجلدی دارند به نام «پیر پرنیان اندیش». در این کتاب، مصاحبه‌ی مفصلی با ایشان وجود دارد که در حقیقت، زندگی‌نامه‌ی ایشان نیز هست. قسمتی که من بر آن تأکید دارم صفحه‌ی 230 این کتاب است. در مورد پدرشان که صحبت می‌کند می‌گوید پدرم پول انتشار اولین کتاب مرا داد.

آقای «هوشنگ ابتهاج» که الآن ناشران این‌قدر رقابت دارند که کتاب‌شان را چاپ کنند، اولین بار کتابشان را با سرمایه‌گذاری شخصی، خانوادگی خودشان چاپ کرده‌اند و بعد از این که کتاب آن‌ها مطرح شد ناشران به سراغ آن‌ها رفتند؛ پس فکر نکنید اگر خودتان روی کتابتان سرمایه‌گذاری کنید کاری دور از شأن خود انجام داده‌ایم.

اثر انتخاب ناشر بر فروش کتاب

برای چاپ کتاب به‌جز مراحل اجرایی کار، چند مرحله‌ی اداری هم وجود دارد که با واگذاری این امور به یک انتشاراتی، سرعت کار تسریع می‌شود؛ اما هنگام واگذاری چاپ و نشر کتاب، با قیمت‌های متفاوتی مواجه می‌شوید. علت چیست؟

وقتی شما با یک ناشر باسابقه و معتبر همکاری می‌کنید در حقیقت از سابقه، تجربه و برند آن ناشر استفاده می‌کنید. همکاری با یک ناشر معتبر مزایای زیر را دارد:

  • از تجربه و توصیه‌های کاربردی ناشر استفاده می‌کنید و محصول منتشر شده، کتاب باکیفیت‌تری خواهد شد و به‌صورت بالقوه امکان به فروش رفتن بیشتری در بازار خواهد داشت.
  • از سیستم پخش و ارتباطات ناشر استفاده می‌کنید و توزیع اولیه‌ی کتاب راحت‌تر خواهد شد. بسیاری از شرکت‌های پخش، کتاب‌های ناشران غیر معتبر را قبول نمی‌کنند و در صورت همکاری با یک ناشر ضعیف، عملاً خود شما باعث به فروش نرفتن کتاب خود می‌شوید.
  • مشتریان به برندهای شناخته شده‌ی انتشارات، اعتماد بیشتری دارند و کتاب آن‌ها را راحت‌تر می‌خرند.
  • در قرارداد با ناشر می‌توانید حقوق کتاب را متعلق به خود نگه دارید و فقط امور نشر کتاب را به ناشر واگذار کنید. (بعضی از دوستان من که کتاب‌های خود را به ناشران متفرقه و گمنام واگذار کرده‌اند، عملاً امکان دسترسی به کتاب خودشان را هم از دست داده‌اند.)
  • ناشران معتبر از روش‌های نوین و جدیدِ فروش و اطلاع رسانی کتاب نیز استفاده می‌کنند و دارای لیستی از مشتریان در شبکه‌های مجازی هستند که کتاب شما را به آن‌ها معرفی می‌کنند و به فروش کتاب به این روش کمک می‌شود. ناشران معتبر با شرکت‌هایِ فروش نسخه‌های دیجیتال کتاب مثل فیدیبو ارتباط دارند و امکان فروش کتاب شما در این شبکه‌ها هم مهیا می‌شود.
  • ناشران معتبر با شرکت‌های معتبر فروش کتاب صوتی مثل «رادیو مثبت» و «بیب تونز» هم مرتبط هستند و امکان فروش نسخه‌ی صوتیِ کتاب شما را هم فراهم می‌کنند و بسیاری مزایای دیگر.

با واگذاری کتاب خود به یک ناشر کم تجربه و گمنام، کتاب خود را نابود نکنید؛ اینکه کتاب ما را کدام ناشر منتشر کند اثر زیادی بر فروش کتاب دارد؛ مثلاً «پخش گسترش مطالعات»، یکی از پخش‌های اصلی کتاب در ایران است که با تعداد کمی از شرکت‌های انتشارات همکاری دارد. اگر ناشر کتاب، یکی از ناشرهای طرف قرارداد با مؤسسه‌ی گسترش مطالعات باشد، به‌طور بالقوه امکان عرضه‌ی کتاب در همه‌ی کتاب‌فروشی‌های کشور هست.

روش‌های چاپ کتاب

امکان چاپ کتاب به دو روش وجود دارد:

روش اول: روش معمولِ «چاپ در چاپخانه» است. از این روش، برای مواقعی که کتاب به تعداد زیاد مورد نیاز است استفاده می‌شود. تولید کمتر از هزار نسخه کتاب در این روش، اقتصادی نیست. قیمت تمام شده‌ی چاپ کتاب در چاپخانه کلاً بستگی به تیراژ نهایی کتاب دارد. اگر کتاب خود را به تعدادِ حداقل هزار جلد مصرف داشته باشید، بهتر است از روش چاپ در چاپخانه استفاده کنید. با توجه به اینکه هزینه‌های ثابت اولیه برای این کار وجود دارد، هر چه قدر تیراژ کتاب بیشتر شود، قیمت تمام شده‌ی هر جلد کتاب، کمتر خواهد بود. البته هزینه‌ی انجام مراحل اداری، طراحی و تایپ، جداگانه است. برای آشنایی با فناوری‌های چاپ می‌توانید مقاله Printing در دانشنامه ویکی‌پدیا را مطالعه کنید.

روش دوم: روش چاپ کتاب با استفاده از دستگاه‌های «دیجیتال» است. با این روش، امکان چاپ حتی یک جلد کتاب هم وجود دارد. اگر فقط برای رزومه نیاز به چاپ کتاب دارید این روش برای شما مناسب است. جالب است بدانید اگر مراحل اداری و اخذ مجوزهای کتاب انجام شود، از نظر قوانین اداری، چاپ کتاب با این روش، هیچ تفاوتی با روش چاپ در چاپخانه ندارد و کتاب در لیست «کتابخانه ملی» و «خانه کتاب» نیز ثبت خواهد شد. حتی در حال حاضر بسیاری از ناشران بعضی از کتاب‌های خود را که مخاطبان کمتری دارند به این روش، تولید می‌کنند. کتاب‌هایی که در شناسنامه‌ی آن‌ها تیراژهای کمتر از پانصد جلد می‌بینید همه به همین روش منتشر شده‌اند.