هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
اشتباهات نویسندگی و چاپ کتاب
افسانه‌ی مافیای کتاب، حقیقت توزیع و خطای رقابت بین‌المللی بدون شناخت بازار
افسانه‌ی مافیای کتاب و حقیقت توزیع؛ از پخش مرکزی تا رویای رقابت با هری پاتر
بعضی نویسندگان وقتی نمی‌توانند کتابشان را بفروشند از زمین و زمان گله‌مند می‌شوند. آن‌ها احساس می‌کنند یک قدرت مافیایی وجود دارد که اجازه‌ی فروش کتاب آن‌ها را نمی‌دهد اما واقعیت این است که مافیایی وجود ندارد. موضوع اصلی این است که کتاب، علاوه بر بُعد فرهنگی، دارای بُعد تجاری نیز هست. اگر کتاب‌فروشی‌ها یا مراکز پخش، کتاب شما را نمی‌گیرند، علت آن جنبه‌ی تجاری دارد. کتاب‌فروش‌ها فضای محدودی نسبت به تعداد کل کتاب‌های منتشر شده دارند پس سعی می‌کنند کتابی را در فروشگاه خود عرضه کنند که امکان فروش بیشتری داشته باشد. هم‌چنین کتاب‌فروش‌ها برای راحت‌تر بودن حساب و کتاب، ترجیح می‌دهند از مراکز پخش، خرید کنند و این موضوع فقط به بُعد تجاریِ قضیه مربوط می‌شود و هیچ مافیایی وجود ندارد.
شما خودتان را جای یک کتاب‌فروش تصور کنید، آیا بهتر نیست به‌جای طرفِ حساب شدن با افراد متعدد، با یکی دو مرکز پخش، مرتبط باشید؟ برای مثال، من در سال ۱۳۸۰ که فروشگاه میدان انقلاب تهران را راه‌اندازی کردم، یک غرفه‌ی سی‌دی برای فروشگاه در نظر گرفتم. آن موقع هنوز سی‌دی در کتاب‌فروشی‌ها عرضه نمی‌شد و برای تأمین اجاره‌ی فروشگاه سعی کردیم کالاهای مرتبطِ دیگری را هم در فروشگاه عرضه کنیم. در واقع، روشی که الآن بسیار متداول و عادی است و کتاب‌فروشی‌های زیادی بخش فروش سی‌دی دارند، اولین بار در فروشگاهِ واقع در میدان انقلاب من شروع شد. هنوز تولید انواع سی‌دی فراگیر نشده بود و تولیدکنندگان کوچک در حال ورود به بازار بودند و ما برای تأمین کالای فروشگاه مجبور بودیم با تعداد زیادی تولیدکننده طرف حساب شویم؛ مثلاً فیلم‌های آموزشی را از افراد مختلف می‌گرفتیم، سی‌دی‌های نرم‌افزار را از چندین تولیدکننده‌ی دیگر و همین‌طور برای سی‌دی‌های فیلم و موسیقی هم طرفِ حساب‌های متعددی داشتیم. نتیجه این بود که هر روز یکی از این طرف حساب‌ها برای حساب و کتاب به فروشگاه می‌آمد.
بعد از مدتی، دیگر وقت همه روزه صرف رسیدگی به امور حسابداری فروشگاه می‌شد و به کارهای اصلی‌ام نمی‌رسیدم. مدتی بعد، فقط یک روز در هفته را برای همه تولیدکنندگان سی‌دی در نظر گرفتیم ولی همان یک روز هم تبدیل به روز پرزحمت و پرتنشی شد تا اینکه کم‌کم مراکز پخش سی‌دی پا گرفتند و خرید سی‌دی برای فروشگاهمان را به خرید از مراکز پخش متمرکز کردیم؛ در نتیجه به‌جای اینکه هر هفته از صبح تا شب درگیر حساب و کتاب شویم، هر ماه، یک روز با یک مرکز پخش، حساب و کتاب می‌کردیم. در مورد کتاب هم دقیقاً همین حالت وجود دارد. اگر کتاب‌فروش بخواهد هر روز با تأمین‌کنندگان مختلفی طرف حساب باشد عملاً هیچ وقتی برای فعالیت‌های دیگر او باقی نمی‌ماند، بنابراین کتاب‌فروش‌ها ترجیح می‌دهند از مراکز پخش خرید کنند و نه از اشخاص. مراکز پخش هم به دلیل مشابه ترجیح می‌دهند از ناشران خرید کنند و نه از اشخاص و تازه آن هم از ناشران فعال که تنوع کتاب دارند و نه از ناشرانی که تعداد کتاب آن‌ها کم است. واقعاً فقط جنبه‌ی محدودیت‌ها و ضرورت‌های کسب‌وکار در این موضوع تأثیرگذار است و هیچ مافیایی در کار نیست.
برای آشنایی با ساختار درست انتشار و توزیع آثار، مقاله چاپ کتاب از نوشتن تا انتشار را در سایت کلید آموزش مطالعه کنید.
انتقاد یا ستایش دیگران از کتابم مسئله‌ی مرگ و زندگی است
وقتی که مدتی از چاپ کتابتان گذشت کمابیش با بازخوردهایی روبرو خواهید شد. لازم است نسبت به انتقادهایی که از کتابتان می‌شود صبور بوده و برخوردی حرفه‌ای با منتقدان خود داشته باشید. هر کس هرچقدر هم با لحن بد از کتابتان انتقاد کرد (چه به‌طور حضوری و چه در شبکه‌های اجتماعی یا وب‌سایت‌ها)، ابتدا از اینکه کتاب شما را خوانده یا در مورد آن فکر کرده تشکر کنید و بعد با لحنی ملایم پاسخی را که به نظرتان می‌رسد به او بدهید. اگر هم با تعریف فرد یا افرادی از کتابتان روبرو شدید، تشکر کرده و از آن‌ها بخواهید بگویند کدام قسمت‌های کتاب را بیشتر پسندیده‌اند و چرا. به این ترتیب با دریافت چنین بازخوردهایی و بدون ناراحت یا مغرور شدن، زمینه‌ی مناسبی برای خلق کتاب‌های قوی‌تر بعدی‌تان فراهم خواهید کرد.
تصور اینکه کتاب‌فروش یا صرفاً رسانه شخصی برای فروش کافی است
بعضی از افرادی که کتاب منتشر کرده‌اند، با تأکید می‌گویند که کل کتاب را از طریق وب‌سایت، کانال یا رسانه‌های متعلق به خودم می‌فروشم و با همین فکر برای توزیع کتاب با ناشر همکاری نمی‌کنند و یا بدتر اینکه توسط ناشری کتابشان را منتشر می‌کنند که با شبکه‌های پخشِ کتاب مرتبط نیست. ممکن است شما خودتان رسانه و حتی هواداران سینهچاکی هم داشته باشید که کتاب شما را بخرند، امّا اگر کتابتان در کتاب‌فروشی‌ها عرضه شود، مخاطبانی جدید، هم با شما و هم با کتابتان آشنا خواهند شد و این آشنایی می‌تواند آن‌ها را تشویق به خرید کتاب‌ها یا دیگر محصولات شما کند. کتاب شما مثل قلابی است که می‌تواند اولین تماس مخاطب با شما را در کتاب‌فروشی ایجاد کند. عرضه‌نکردن کتاب در کتاب‌فروشی‌ها و بدتر از آن کار کردن با ناشری که با شبکه‌ی پخش مرتبط نیست، شما را از امکانِ به‌اصطلاح ویترین شدن و نمایش کتابتان در صدها کتاب‌فروشیِ کشور محروم می‌کند.
رویای ورود به بازارهای خارجی و رقابت با هری پاتر بدون شناخت بازار
اینکه بزرگ فکر کنیم و چشم‌اندازهای دوردست را ببینیم خیلی خوب است اما باید دقت کنیم بلندپروازی‌مان به خیال‌پردازی تبدیل نشود. هر بازاری قواعد خودش را دارد و بدون شناختن قواعد فروش کتاب در خارج از ایران، موفقیت در این زمینه مشکل است، حتی اگر بازار کتاب ایران را هم درست نشناسید احتمال موفقیت کتاب شما در داخل کشور هم کم خواهد بود ولی حداقل در ایران راحت‌تر می‌توان با افرادی که اطلاعات مناسب از بازار کتاب دارند مشورت کرد و شرایط بازار را بهتر شناخت. به نظر من برای اینکه از انرژی‌تان بهتر استفاده کنید، در حال حاضر روی بازار ایران متمرکز شوید، آن را بشناسید و کتابی پرفروش در ایران منتشر کنید. اگر به فروش بالایی رسیدید، ناشران بین‌المللی، خودشان سراغ شما می‌آیند و پیشنهاد چاپ کتابتان را می‌دهند.
من خودم پس از موفقیت مجموعه کلید، به فکر انتشار این مجموعه به زبان انگلیسی افتادم و «کلید نصب ویندوز» را به زبان انگلیسی منتشر کردم. درست، ساختار و روشی که در کتاب‌های کلید در ایران به کار برده بودم را در اینجا نیز پیاده‌سازی کردم اما پس از چاپ کتاب متوجه شدم به‌طور کلی مسیر را اشتباه رفته‌ام و نه تنها سرمایه‌گذاری این کتاب برنگشت بلکه زمان و انرژی زیادی هم از من گرفت. در ایران به دلیل وجود نداشتن قانون «کپی‌رایت» بین‌المللی و اینکه بابت تهیه‌ی نرم‌افزارها مبلغ اصلیِ آن را نمی‌پردازند، اکثر افراد تمایل دارند در همه‌ی نرم‌افزارها مهارتی کلی داشته باشند، بنابراین کتاب‌هایی مثل مجموعه‌ی کلید که به‌صورت خلاصه و کاربردی قسمت‌های اصلی هر نرم‌افزار را آموزش می‌دهد مورد استقبال قرار می‌گیرد اما در کشورهای دیگر با توجه به قیمت بالای نرم‌افزار، هر شخص، فقط نرم‌افزاری که در حرفه‌ی خود به آن نیاز دارد را یاد می‌گیرد، آن هم با جزئیات زیاد و دقیق. بنابراین در کشورهای دیگر در موضوع نرم‌افزار، کتاب‌های تک‌محور و جامع بیشتر فروش می‌رود. همین نشناختن بازار کتاب در خارج از کشور و یک‌جانبه‌نگری، دلیلِ به موفقیت نرسیدن ترجمه‌ی انگلیسی این کتاب شد. به نظر من بهتر است در حال حاضر روی بازار ایران متمرکز شوید؛ بازاری که اصول آن را بهتر می‌توانید درک کنید. برای اطلاعات بیشتر درباره مسیر نشر و فروش، صفحه انتشارات کلید آموزش را بررسی کنید.