نوشتن تجربیات و خاطرات؛ چگونه روزمرگی هایمان را به کتاب تبدیل کنیم؟ | کلید

نوشتن تجربیات و خاطرات

همۀ ما در زندگی خاطرات و تجربیاتی داریم که مطالعۀ آن‌ می‌تواند برای دیگران جذاب باشد. کافی است همین تجربیات را بنویسیم.

دکتر اسماعیل کهرم از سال ۱۳۵۲ در سازمان محیطِ‌زیست فعالیت کرده است. او کتاب خاطرات یک عابر را نوشته است. این کتاب حاوی اطلاعات تخصصی او دربارۀ کارش نیست؛ بلکه تجربیات و خاطراتش در طی مدت فعالیتش در حوزۀ محیطِ‌زیست را نوشته است. هر کدام از این تجربه‌ها چند خط و مستقل از دیگر تجربه‌هاست.

منصور ضابطیان علاقۀ زیادی به سفر دارد و به هر سفری می‌‌رود خاطرات سفرش را با جزئیات ثبت می‌‌کند؛ با چه وسیله‌ای رفته، کجا اقامت کرده، چه غذاهایی خورده، فرهنگ مردم آن‌جا چطور بوده و… . او این خاطرات را اول در مجلۀ چلچراغ منتشر می‌‌کرد؛ اما بعد از مدتی به‌صورت کتاب منتشر کرد. تا امروز ۱۱ عنوان کتاب سفرنامه منتشر کرده است و کتاب مارک و پلو او تاکنون 23 نوبت چاپ شده است. سفرنامه‌های او چنان هویتی برایش ساخته‌اند که برای سفرهای جدیدش شرکت‌ها اسپانسرش می‌شوند و هزینۀ سفرش را می‌دهند تا در سفرنامه‌هایش به شرکت آن‌ها هم اشاره‌ای بکند.

جلال آل‌احمد خاطرات یک سال فعالیتش به‌عنوان مدیر مدرسه را در کتابی با نام مدیر مدرسه منتشر کرده است؛ مثلاً خاطراتش دربارۀ این‌که چرا تصمیم گرفته مدیر بشود، بر چه اساسی تصمیم گرفته به آن مدرسه برود، بچه‌های مدرسه چه رفتاری داشته‌اند، والدینشان چطور بوده‌اند و همچنین روابط معلم‌ها و اتفاقاتی که در مدرسه‌ پیش آمده است. این کتاب امروزه به‌عنوان کتابی داستانی جایگاه خودش را دارد.

آقای مهدی حجوانی خاطراتی که خودش با مادربزرگش داشته را نوشته است. از بقیۀ اعضای فامیل هم خواسته است خاطراتشان از مادربزرگش را برایش بگویند و آن خاطرات را نوشته است و در کتابی با عنوان مامان‌خانم چاپ کرده است.

خانم فیروزه جزایری خاطراتش از مهاجرت به آمریکا و زندگی در آن‌جا به‌عنوان یک دختر نوجوان را در کتابی با نام عطر سنبل، عطر کاج منتشر کرده است. او خاطراتی که در زمان وقوع خیلی ساده به نظر می‌‌رسیدند و حتی بعضی‌شان اتفاقات تلخی بودند را روایت کرده است؛ اما اتفاقات جذاب و خنده‌داری شده‌اند.

هر کدام از ما تجربیات و خاطراتی داریم که می‌‌توانیم آن را به کتاب تبدیل کنیم. الآن شاید این اتفاقات به نظرتان عادی باشند و ارزش منتشر‌شدن نداشته باشند؛ اما اگر از دید زمانی به آن‌ها نگاه کنید چطور؟ خاطرات ایام کرونا یادتان هست؟ تعطیلی همۀ مشاغل به‌جز شغل‌های خاص، تعطیل‌شدن دیدارها و مهمانی‌ها و… . به‌جز این تجربیات عمومی، هر کدام از ما تجربیات شخصی‌تری هم داریم؛ مثلاً من وقتی از سر کار می‌‌آمدم، با وجود سرمای هوا، لباس‌هایم را در پاگرد پله عوض می‌‌کردم و بعد وارد خانه می‌‌شدم، یا کتاب‌هایی که می‌‌خریدم را اتو می‌‌کردم. الآن هنوز این تجربیات در ذهنمان مانده است؛ ولی مدتی بعد همۀ آن‌ها را فراموش می‌‌کنیم، غافل از این‌که نسل بعدی کنجکاوند بدانند سبک زندگی ما در ایام کرونا چطور بوده است. کتاب‌ طاعون اثر آلبر کامو و کتاب عشق سال‌های وبا اثر گابریل گارسیا مارکز در زمان کرونا بسیار زیاد شد؛ چون مردم می‌‌خواستند بدانند برخورد مردمان آن زمان با یک بیماری فراگیر چطور بوده است.

اگر امروز کتابی به دستتان برسد که حاوی خاطرات پدربزرگتان از جوانی‌اش باشد، برایتان جذاب نیست؟ این‌که چطور کار پیدا کرده، در کارش چه مشکلاتی داشته، تفریحاتش چه بوده، دوستانش چه کسانی بوده‌اند، چطور عاشق شده، چطور ازدواج کرده و… . مطمئن باشید کتابی که شما هم از روزمرگی‌های امروزتان می‌‌نویسید برای نسل بعدی‌تان بسیار جذاب خواهد بود و با طی‌کردن مسیر درست چاپ کتاب از نوشتن تا انتشار می‌توانید این تجربیات زیسته را در قالب یک اثر ماندگار در حوزه خاطره‌نویسی و زندگی‌نامه‌نویسی (Memoir) به دست مخاطبان برسانید.