نکته‌های فنی کتاب؛ دلیل صفحات سفید و تأثیر عطف بر فروش

نکته‌های فنی کتاب

تعداد کلمات هر صفحه در قطع‌های رقعی و جیبی
برخی از شرکت‌کنندگان در دوره‌ی آموزشی یا دوستانم از من می‌پرسند: در قطع رقعی و جیبی در هر صفحه از یک کتاب، حدوداً چند کلمه هست؟ این سؤال شاید سؤال شما هم باشد.
کتاب رقعی: با قلم نازنین و فونت ۱۳، هر صفحه ۲۸۰ تا ۲۹۰ کلمه
کتاب جیبی: با قلم نازنین و فونت ۱۱، هر صفحه ۲۵۰ تا ۲۶۰ کلمه است.

چرا صفحات آخرِ بعضی کتاب‌ها سفید است؟

خیلی از کتاب‌هایی که به دستتان می‌رسد صفحات سفیدی در آخر خود، دارند که مطلبی در آن‌ها نوشته نشده یا ممکن است سفید باشند و کلمه‌ی یادداشت بر روی آن‌ها نوشته شده باشد و شما تصور کنید که ناشر، صفحه‌ای را به‌عنوان یادداشت برای شما در نظر گرفته است. گاهی هم در این صفحات، تبلیغ یا فهرست سایر کتاب‌های همان انتشارات دیده می‌شود.

شاید این سؤال برای شما پیش بیاید که چرا ناشر این صفحات را در نظر گرفته است؟

علت این است که وقتی کتاب به روش چاپی تولید می‌شود، هر یک برگ کتاب، یک بار چاپ نمی‌شود؛ یعنی این‌طور نیست که ابتدا صفحه‌ی یک، بعد دو، سه و به این ترتیب تا صفحات آخر چاپ شوند؛ بلکه در فرآیند چاپ اصطلاحی داریم به نام فرم چاپ. در فرم چاپ، هر 8 صفحه باهم چاپ می‌شوند. بسته به قطر کتاب، سایزهای مختلف کاغذ داریم، سایز 90× 100، 60× 70 و سایر سایزها. موقع چاپ کتاب، 8 صفحه در یک طرف کاغذ و 8 صفحه در طرف دوم چاپ می‌شوند و یک فرم تهیه می‌شود دارای 16 صفحه که با ماشین‌های مخصوص تا و برش زده می‌شود. شما کتاب را به‌صورت صفحات پیوسته می‌بینید، به این علت در چاپ شدن چندین صفحه باهم، گاهی نیاز می‌شود این فرم‌بندی را کامل انجام دهیم و در نتیجه صفحات آخر کتاب سفید باقی می‌مانند که شما و ناشر می‌توانید استفاده‌های مختلفی از آن ببرید. شاید این مبحث در عکس‌ها و فیلم‌ها بهتر توضیح داده شود اما همین قدر بدانید که کتاب نه به‌صورت تک برگ تک برگ، بلکه به‌صورت یک فرمِ 16 صفحه تولید می‌شود.

عطف کتاب چیست و چه اثری بر فروش کتاب دارد؟

اگر کتابی را در دست بگیرید و به جلد آن دقت کنید، می‌بینید که جلد کتاب شامل سه قسمت است.
 قسمت روی جلد
 قسمت پشت جلد
قسمتی که رو و پشت جلد را به یکدیگر متصل می‌کند. به این قسمت، عطفِ کتاب می‌گویند. در طراحی جلد، عموماً طراح‌ها تمام تمرکز خود را بر روی طراحیِ روی جلد می‌گذارند و توجه کمی به قسمت عطف کتاب می‌کنند. در صورتی که چینش کتاب‌ها در کتاب‌فروشی‌ها معمولاً به‌گونه‌ای است که مشتری ابتدا عطف کتاب را می‌بیند و بر اساس نوع طراحی و نوشته‌های عطف کتاب تصمیم می‌گیرد کتاب را از داخل قفسه بردارد یا نه. اسم کتاب و اسم نویسنده باید در قسمت عطف کتاب، به‌طور شفاف و قابل خواندن، مشخص باشد و این اطلاعات در طراحی گم نشوند.